۱۰ برنامهنویس برتر ایران از نگاه بودجکس
مقدمه
برنامهنویسی امروز یکی از مهمترین مهارتهای دنیای دیجیتال است؛ از توسعهٔ نرمافزارهای روزمره گرفته تا هوش مصنوعی و بلاکچین، همهجا ردپای برنامهنویسان دیده میشود. در ایران هم با وجود محدودیتها و چالشها، چهرههای تأثیرگذاری ظهور کردهاند که برخی در سطح ملی و برخی در سطح جهانی شناخته شدهاند.
این مقاله، از نگاه بودجکس (Boojex)، به معرفی ۱۰ برنامهنویس برتر ایران میپردازد؛ افرادی که هر یک در حوزهای خاص، نقش مهمی در توسعهٔ فناوری ایفا کردهاند.
معیارهای انتخاب
برای انتخاب این افراد، چند معیار کلیدی در نظر گرفته شده است:
-
دستاوردهای علمی و دانشگاهی (مقالات، تدریس، پژوهشها)
-
فعالیت صنعتی و استارتاپی (ایجاد شرکت، محصولات، نوآوری)
-
مشارکت در پروژههای متنباز (Open Source)
-
تأثیرگذاری اجتماعی و فرهنگی (آموزش، ترویج دانش، فعالیت مدنی)
-
میزان اثرگذاری بینالمللی (شناخته شدن در سطح جهانی)
۱. دکتر علیاکبر جلالی — پدر فناوری اطلاعات ایران
-
حوزه تخصصی: مهندسی برق، ICT، توسعه فناوری اطلاعات
-
بیوگرافی کوتاه: متولد ۱۳۳۳ در شاهرود. دکتری مهندسی برق از آمریکا، استاد دانشگاه علم و صنعت ایران.
-
فعالیتها و دستاوردها:
-
راهاندازی پروژههای روستاهای الکترونیکی
-
مشارکت در توسعه اینترنت در ایران
-
انتشار بیش از ۳۰۰ مقاله علمی
-
تدریس و تربیت صدها دانشجو
-
-
چرا در این فهرست است؟ چون او از نخستین کسانی بود که در ایران درباره «جامعه اطلاعاتی» و «دهکده جهانی» صحبت کرد و مسیر توسعه ICT را روشن ساخت.
۲. جادی میرمیرانی — صدای اپنسورس در ایران
-
حوزه تخصصی: لینوکس، نرمافزار آزاد، آموزش برنامهنویسی
-
بیوگرافی کوتاه: جادی (امیر عماد میرمیرانی) از برنامهنویسان شناختهشده و مروج فرهنگ آزاد در ایران است.
-
فعالیتها و دستاوردها:
-
انتشار پادکست رادیو گیک
-
ترجمه و تولید محتوای آموزشی درباره لینوکس، پایتون و Git
-
فعالیت در حوزه بلاکچین و امنیت
-
-
چرا در این فهرست است؟ چون او نهفقط کدنویس، بلکه یک معلم و مروج فرهنگ برنامهنویسی آزاد است که نسل جدید را با دنیای اپنسورس آشنا کرده.
۳. بهداد اسفهبد — مهندس متنباز جهانی
-
حوزه تخصصی: توسعه نرمافزارهای گرافیکی، پردازش متن و فونت
-
بیوگرافی کوتاه: بهداد اسفهبد، توسعهدهندهٔ ایرانی-کانادایی، از مشارکتکنندگان برجسته در پروژههای جهانی متنباز است.
-
فعالیتها و دستاوردها:
-
توسعه HarfBuzz (کتابخانه پردازش متن)
-
همکاری با گوگل و پروژههای متنباز مانند GNOME و Cairo
-
تأثیر جهانی در نمایش متن فارسی و عربی در سیستمعاملها
-
-
چرا در این فهرست است؟ چون نرمافزارهایش در میلیونها دستگاه سراسر دنیا استفاده میشوند.
۴. روزبه پورنادر — معمار ویکیپدیای فارسی
-
حوزه تخصصی: یونیکد، ویکیپدیا، نرمافزار آزاد
-
بیوگرافی کوتاه: از اولین ویکینویسان فارسی و توسعهدهنده فعال در حوزه استاندارد یونیکد.
-
فعالیتها و دستاوردها:
-
از پایهگذاران ویکیپدیای فارسی
-
مشارکت در استانداردهای Unicode برای زبان فارسی و عربی
-
فعالیت در پروژههای متنباز
-
-
چرا در این فهرست است؟ چون نقش کلیدی در دسترسپذیری زبان فارسی در اینترنت داشته است.
۵. مهدی یحیینژاد — کارآفرین اینترنتی
-
حوزه تخصصی: اینترنت و دسترسی آزاد به اطلاعات
-
بیوگرافی کوتاه: پژوهشگر و کارآفرین ایرانی مقیم آمریکا.
-
فعالیتها و دستاوردها:
-
موسس شبکه اجتماعی بالاترین
-
پروژه Toosheh برای دسترسی آفلاین به اینترنت در مناطق محروم
-
-
چرا در این فهرست است؟ چون پروژههایش با تمرکز بر آزادی اطلاعات طراحی شدهاند.
۶. کمیل بهمنپور — معمار فونت فارسی دیجیتال
-
حوزه تخصصی: طراحی نرمافزار و فونت، یونیکد
-
فعالیتها و دستاوردها:
-
موسس Chortkeh
-
مشارکت در پروژههای مرتبط با Unicode و فونتهای فارسی
-
-
چرا در این فهرست است؟ چون او از پیشگامان دیجیتالسازی فونت و زبان فارسی بوده است.
۷. لادن تهویلداری — پژوهشگر نرمافزار
-
حوزه تخصصی: مهندسی نرمافزار، دانشگاه واترلو کانادا
-
فعالیتها و دستاوردها:
-
تحقیقات پیشرفته در Software Engineering
-
مقالات متعدد در ژورنالهای بینالمللی
-
-
چرا در این فهرست است؟ چون در حوزه علمی و پژوهشی یکی از ایرانیهای شاخص در جهان است.
۸. امین ثابتی — متخصص امنیت سایبری
-
حوزه تخصصی: امنیت سایبری و آزادی اینترنت
-
فعالیتها و دستاوردها:
-
همکاری با سازمانهای جهانی در حوزه آزادی اینترنت
-
تولید محتوا و آموزش امنیت دیجیتال
-
-
چرا در این فهرست است؟ چون در خط مقدم امنیت و آزادی اینترنت فعالیت میکند.
۹. میلاد نوری — کارآفرین برنامهنویس
-
حوزه تخصصی: توسعه اپلیکیشنهای موبایل، آموزش
-
فعالیتها و دستاوردها:
-
ساخت اپلیکیشنهای محبوب ایرانی
-
تدریس و آموزش برنامهنویسی به جوانان
-
-
چرا در این فهرست است؟ چون ترکیب برنامهنویسی و کارآفرینی را بهخوبی نشان داده.
۱۰. نسل جدید — برنامهنویسان جوان در AI و بلاکچین
-
چرا این بخش؟ چون آیندهٔ فناوری ایران به دست نسل جدیدی از برنامهنویسان در زمینههای هوش مصنوعی، یادگیری ماشین، و بلاکچین رقم میخورد.
-
نمونهها: افرادی مانند ساسان عابدینی، حسام زارع محمودی و گروههای استارتاپی در تهران، اصفهان و شیراز که در مسابقات جهانی AI و بلاکچین شرکت کردهاند.
خلاصه
| نام | حوزه تخصصی | مهمترین دستاورد | سطح اثرگذاری |
|---|---|---|---|
| علیاکبر جلالی | ICT | روستاهای الکترونیکی | ملی + دانشگاهی |
| جادی میرمیرانی | اپنسورس | رادیو گیک | ملی + اجتماعی |
| بهداد اسفهبد | متنباز | HarfBuzz | جهانی |
| روزبه پورنادر | یونیکد | ویکیپدیای فارسی | جهانی |
| مهدی یحیینژاد | اینترنت | Balatarin / Toosheh | جهانی |
| کمیل بهمنپور | فونت | Chortkeh | جهانی |
| لادن تهویلداری | نرمافزار | پژوهش دانشگاه واترلو | جهانی |
| امین ثابتی | امنیت سایبری | آموزش امنیت دیجیتال | جهانی |
| میلاد نوری | اپ موبایل | اپلیکیشنهای ایرانی | ملی |
| نسل جدید | AI/بلاکچین | استارتاپها | در حال ظهور |
